W lutym 2026 roku na zajęciach „Mały Chemik” odbywających się w Zespole Szkół w Janowcu w ramach projektu „Wdrożenie wspólnych standardów usług edukacyjnych poprzez realizację programów rozwojowych w szkołach Gminy Miasto Puławy i Gminy Janowiec wchodzących w skład MOF Miasta Puławy”, nr projektu: FELU.10.05-IŻ.00-0001/25 uczniowie zamienili szkolną pracownię w prawdziwe laboratorium badawcze.

Tematem przewodnim były reakcje redoks, czyli chemiczne „przeciąganie liny” między atomami. W pierwszej części zajęć sprawdzaliśmy, co stanie się ze stalowym gwoździem po kąpieli w błękitnym roztworze siarczanu miedzi. Efekt był natychmiastowy! Już po kilku minutach żelazo pokryło się ceglastym nalotem czystej miedzi.

Największe emocje wzbudził jednak eksperyment z folią aluminiową. Choć początkowo aluminium nie chciało reagować z niebieską cieczą, dodanie zwykłej soli kuchennej wywołało prawdziwą burzę!

Folia zaczęła „znikać”,
Roztwór wyraźnie się rozgrzał,
W naczyniu pojawiły się brunatne kłębuszki miedzi.
Uczniowie odkryli, że sól znacznie przyspiesza reakcję.

Oprócz zabaw z metalami, uczniowie zmierzyli się z chemią soli oraz kwasów. Oto co wydarzyło się w naszych zlewkach:

1. Tworzymy „sztuczny kamień”: Soda + Chlorek wapnia
Czy z dwóch przezroczystych płynów może powstać coś stałego? Tak! Uczniowie zmieszali roztwór chlorku wapnia z roztworem sody oczyszczonej. W mgnieniu oka klarowna ciecz zmieniła się w białą, mleczną zawiesinę. Zaszła reakcja wytrącania osadu. Powstał węglan wapnia – ten sam związek, z którego zbudowana jest kreda lub muszle małż. To świetny przykład na to, jak w laboratorium możemy „wyczarować” substancje stałe z roztworów.

2. „Gołe jajko”, czyli jak kwas octowy walczy z wapniem
To doświadczenie wymagało od nas cierpliwości, ale efekt był zdumiewający. Surowe jajko kurze zostało zanurzone w szklance z octem na 24 godziny.

Natychmiast po wrzuceniu jajka, jego skorupka pokryła się tysiącami bąbelków gazu (dwutlenku węgla). Po dobie skorupka całkowicie zniknęła! Zostało nam „gumowe jajko” – surowe żółtko i białko zamknięte jedynie w cienkiej, elastycznej błonce półprzepuszczalnej. Jajko stało się większe i można je było delikatnie odbijać od blatu jak piłeczkę!

Wniosek: Kwas octowy zniszczył wapienną skorupkę. To przestroga dla naszych zębów – kwasy (nawet te w napojach) działają na szkliwo podobnie jak ocet na skorupkę!

#FunduszeEuropejskie

#FunduszeUE